با گسترش آسیب های روانی و همچنین پیچیدگی های زندگی روزمره، مراجعه افراد به مشاور و مراکز مشاوره افزایش چشم گیری پیدا کرده و این امر زمینه را برای ایجاد موضوعات جدید بین رشته ای فقه و روان شناسی فراهم آورده است که یکی از آن موارد، مقوله ضمان مشاور در مشاوره های غیرتبرعی است. هدف پژوهش حاضر بررسی فقهی ضمان خسارت مادی مستند به خطای مشاور در مشاوره های روان شناختی غیرتبرعی است که به روش اجتهادی صورت پذیرفته است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که الف. امکان بررسی فقهی-روان شناختی این مسئله با وجود اینکه عنوان مستقلی در ادبیات روایی و فقهی ندارد، امکان پذیر است، ب. ملاک های روایات باب کارشناس، ضمان طبیب و خطای فقیه در فتوا، پشتوانه های فقهی موضوع موردبررسی است، و ج. خطای مشاور چنان چه عامل اصلی بروز خسارت بوده و منجر به زیان مادی برای مراجع شود، ضمان آور خواهد بود. بنابراین مشاور درباره خطایی که موجب خسارت مادی برای مراجع خود شده است، ضامن محسوب می شود.

زیست بوم ها به یک منطقه جغرافیایی اطلاق می شود که در آن، انواع گیاهان و جانوران زیست می نمایند. البته زیست بوم ها علاوه بر عوامل زنده شامل عوامل غیرزنده می شوند. با این حال، بشریت به مانند تمامی حوزه ها در حوزه های محیط زیستی نیز تخریب های گسترده ای را به جای آورده است و با اقدامات خود زمینه تخریب انواع گونه های گیاهی و جانداری در زیست بوم ها را پدید آورده به نحوی که امروزه گونه های جانوری بسیاری در خطر انقراض هستند. این گونه ها بسیار ارزشمند بوده و صرف جبران خسارت مادی، نمی تواند موجب گردد که جبران خسارت به صورت کامل انجام شود. از این رو، مبحث جبران خسارت معنوی در زیست بوم ها پدید آمده است که به معنای خسارت هایی است که در اثر تخریب زیست بوم ها برای آیندگان بوجود می آید و قابلیت ارزیابی دقیقی ندارد ضمن این که محسوس و مشهود نیز نیستند. سوال اصلی که در این تحقیق مطرح است، آن می باشد که مبانی و منابع جبران خسارت معنوی در نظام های حقوقی ایران و انگلستان چیست ؟ نتیجه تحقیق حاضر نشانگر آن است که مبانی جبران خسارت معنوی همان مبانی جبران خسارت مادی در نظام حقوقی ایران و قواعدی هم چون قاعده لاضرر، قاعده احترام و ... در این زمینه وجود دارد. این در حالی است که در نظام حقوقی انگلستان، مبنای عمده در این زمینه، اصل حسن نیت و ... است.

در این مقاله، تبصرة 2 مادة 14 ق. آ. د. ک. با هدف تعیین قلمرو آن و مطالبة خسارت های مالی و غیرمالی ناشی از صدمات بدنی، در کنار دیه، نقد و تحلیل شده است. نتیجة حاصله این بود که دیه صرفاً اتلاف نفس یا عضو یا منافع را جبران می کند و خسارت های مادی و معنوی ناشی از آسیب بدنی از شمول دیه خارج بوده و براساس قواعد عمومی ضمان قهری و مستقل از دیه قابل جبران است، خواه میزان آنها از دیه بیشتر یا کمتر باشد. بنابراین، حکم مقرر در تبصرة 2 مادة یادشده مبنی بر عدم قابلیت مطالبة منافع ممکن الحصول و خسارت معنوی در کنار دیه و تعزیرات منصوص قابل انتقاد است و اصلاح آن ضروری می نماید. در وضعیت فعلی، رویة قضایی می تواند اطلاق حکم مقرر در این ماده را به خسارت های معمول و متعارف حمل کند و زیان معنوی و منافع ممکن الحصول غیرمعمول را در کنار دیه قابل جبران بشمارد.

در این نوشتار، به بررسی دو رویکرد در حکمت متعالیه در زمینه معلوم بودن مادیات و عالم بودن آنها پرداخته می شود. ملاصدرا در جاهایی ماده را مناط ظلمت می داند، که نه متعلق علم واقع می شود و نه خود عالم است و در مواضعی خلاف این را می گوید؛ یعنی ماده به خاطر موجود بودن، بهره ای از علم دارد و علم به آن تعلق می گیرد. در این مقاله، ابتدا این دو قول با براهین آن ها آورده می شود، سپس راه حل هایی که ملاصدرا و شارحانش برای رفع اختلاف یا اتخاذ یکی از دو رویکرد مطرح کرده اند مورد بررسی قرار می گیرد. هم چنین مبانی حکمت متعالیه مورد توجه قرار می گیرد. در آخر، نتیجه گرفته می شود که اگر اصول حکمت متعالیه مورد تدقیق قرار گیرد، هم خوانی اقوال ملاصدرا آشکار می شود.

وقوع اشتباه در باروری های پزشکی می تواند به عنوان معضلی جدی در روند درمان ناباروری، به ویژه ازجانب هیئت درمانی حادث شود. با به رسمیت شناختن خسارات ناشی از اشتباه در باروری های پزشکی، سؤال اصلی این است که جبران انواع خسارات ناشی از وقوع اشتباه در باروری های پزشکی به چه صورت است؟ مطالعۀ انواع خسارات ناشی از باروری های پزشکی و نحوۀ جبران مطلوب هریک از خسارات مزبور در نظام های حقوقی مطرح دنیا همچون انگلیس و فرانسه حائز اهمیت بسیاری است.در حقوق فرانسه، نظام کارآمدی طراحی گردیده که می تواند استفاده از روش های باروری پزشکی را با امنیت مضاعفی همراه نماید. حقوق فرانسه برای انواع خسارات، روش های متنوعی را برحسب خواست زیان دیده، پیش بینی نموده است. پوشش انواع خسارات جسمانی، مادی و معنوی ناشی از وقوع اشتباه در امور پزشکی، در انگلیس نیز به طور جدی دنبال می شود و ابعاد مختلف خسارات مورد حمایت مقنن قرار گرفته است. بهره گیری از جداول سالانه در حوزۀ خسارات جسمانی و معنوی که توسط متخصصان هر حوزه ازجمله پزشکان، روان پزشکان و روان شناسان طراحی شده، می تواند ارزیابی خسارات وارده را به نحو مطلوبی تسهیل نماید. صندوق حمایتی خاص حوادث پزشکی پیش بینی شده در قانون بیمۀ فرانسه می تواند مورد بهره برداری قرار گیرد. طبقه بندی خسارات و نیز اولویت در جبران ضررهای اهم می تواند در نظام بیمۀ ایران تعریف و حمایت شود.

باروری های پزشکی با چالش های حقوقی بسیاری رو به رو است که یکی از آن ها وقوع تدلیس و فریب در فرآیند درمان است که آثار مالی متعددی را به همراه دارد و با ابهاماتی رو به رو است. این آثار عبارتند از: نفقه، ارث و انواع خسارت. این پژوهش با روش تحلیلی توصیفی به دنبال تبیین هر یک از ابعاد مالی تدلیس در باروری های پزشکی است و یافته های تحقیق بدین شرح است؛ نفقه توسط مدلس قابل پرداخت است، زیرا صرفا بعد مادی دارد، در حالی که ارث طفل ناشی از تدلیس در باروری پزشکی با دیدگاه های متفاوتی رو به رو است. برخی بر این باورند تدلیس در باروری های پزشکی منجر به نامشروع شدن طفل می شود و ارث نیز به تبع آن منتفی است. از سوی دیگر گروهی نیز قائل به حمایت مادی از طفل هستند و توارث را بین اهداشوندگان و طفل محرز می دانند، اما به نظر می رسد عمومات و قواعد کلی ارث همچنان پا بر جاست و طفل تنها با کسانی رابطه وراثتی دارد که نسب طفل به آن ها می رسد و تدلیس نیز در این میان تاثیر چندانی ندارد. همچنین خسارات جسمانی، مادی و معنوی وارده به تدلیس شوندگان نیز تا حدودی قابل جبران است. خسارت مادی در باروری های پزشکی با پرداخت مال قابل جبران است و خسارات معنوی وارده بر طفل و تدلیس شوندگان بایستی به نحو مطلوبی جبران گردد. خسارات جسمانی نیز که سلامتی مادر یا طفل را درگیر می نماید، معمولا با پرداخت مال جبران می شود، مگر این که به نحو مطلوب دیگری امکان جبران خسارت محیا شود. در حقوق انگلستان پرداخت نفقه و ارث چندان با چالش رو به رو نیست، زیرا مبنا، قرارداد باروری پزشکی و رضایت است و انواع خسارات ناشی از تدلیس نیز در این کشور قابل جبران است.

زمینه: مادی گرایی و فرامادی گرایی، از جمله متغیرهای تاثیرگذار در حوزه اخلاق کاری محسوب می شوند. تحقیق حاضر سعی دارد تا این رابطه را بر قضاوت غیراخلاقی حسابرسان مورد مطالعه قرار دهد. از این رو هدف این پژوهش مطالعه رابطه میان مادی گرایی و فرا مادی گرایی با قضاوت غیراخلاقی حسابرس است. روش: پژوهش حاضر، توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش حسابرسان شاغل در سازمان حسابرسی و موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی در سال 1400 می باشد، که تعداد 129 حسابرس به عنوان نمونه آماری با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شده اند. برای گردآوری داده ها، از پرسشنامه و به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از مدل روابط ساختاری خطی-لیزرل استفاده شده است. یافته ها: نتایج پژوهش نشان می دهد، مادی گرایی رابطه مثبت و معناداری با قضاوت غیراخلاقی حسابرسان دارد و فرا مادی گرایی رابطه منفی و معناداری با قضاوت غیراخلاقی حسابرسان دارد. نتیجه گیری: براساس یافته های این پژوهش، دو وظیفه اصلی حسابرسان اطمینان بخشی و اظهارنظر نسبت به اطلاعات حسابداری می باشد. بنابراین قضاوت حسابرسان می تواند، منافع استفاده کنندگان زیادی را تحت تاثیر قرار دهد. لذا شناسایی عوامل اخلاقی که می تواند بر قضاوت حسابرس تاثیرگذار باشد حائز اهمیت می باشد.

زمینه: مادی گرایی و فرامادی گرایی، از جمله متغیرهای تاثیرگذار در حوزه اخلاق کاری محسوب می شوند. تحقیق حاضر سعی دارد تا این رابطه را بر قضاوت غیراخلاقی حسابرسان مورد مطالعه قرار دهد. از این رو هدف این پژوهش مطالعه رابطه میان مادی گرایی و فرا مادی گرایی با قضاوت غیراخلاقی حسابرس است. روش: پژوهش حاضر، توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش حسابرسان شاغل در سازمان حسابرسی و موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی در سال 1400 می باشد، که تعداد 129 حسابرس به عنوان نمونه آماری با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شده اند. برای گردآوری داده ها، از پرسشنامه و به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از مدل روابط ساختاری خطی-لیزرل استفاده شده است. یافته ها: نتایج پژوهش نشان می دهد، مادی گرایی رابطه مثبت و معناداری با قضاوت غیراخلاقی حسابرسان دارد و فرا مادی گرایی رابطه منفی و معناداری با قضاوت غیراخلاقی حسابرسان دارد. نتیجه گیری: براساس یافته های این پژوهش، دو وظیفه اصلی حسابرسان اطمینان بخشی و اظهارنظر نسبت به اطلاعات حسابداری می باشد. بنابراین قضاوت حسابرسان می تواند، منافع استفاده کنندگان زیادی را تحت تاثیر قرار دهد. لذا شناسایی عوامل اخلاقی که می تواند بر قضاوت حسابرس تاثیرگذار باشد حایز اهمیت می باشد.